Knowledge  به معنی دانش در شایستگی

K درابتدای کلمه Knowledge به معنی دانش می باشد، اما دانش چیست؟

دانش از جنس اطلاعات است. هرگونه آموزه و مطلب که به انجام درست یک کار کمک می‌کند، دانش محسوب می‌شود. این اطلاعات را فرد می‌تواند از راه‌های زیر کسب کند:

1. آموزش رسمی و دانشگاهی

2. تمرین ها و فعالیت های تجربی

3. تحقیق و مطالعه شخصی

مثال: گرامر، دستور زبان فارسی، مفاهیم کامپیوتر و… برای درک عمیق‌تر موضوع می‌توانید رانندگی را در نظر بگیرید. برای راننده شایسته بودن باید قوانین رانندگی، علائم، نشانه‌ها و اصول اولیه رانندگی را بدانید. این ها اطلاعات دانشی هستند که شما برای رانندگی نیاز دارید تا یک راننده حرفه‌ای باشید.

Skill  به معنی مهارت

ابتدای کلمه  Skill به معنی مهارت می باشد.

مهارت عبارت است از توانایی انجام یک کار با سرعت و دقت بالا.

مهارت ویژگی های زیر را دارد.

1. با تمرین و تکرار به دست می‌آید.

2. یک فعالیت فیزیکی یا تخصصی است.

3. از یک دانش یا توانمندی استفاده می کند.

انواع مهارت برای شایستگی:

البته معمولا مهارت ها به دو دسته سخت و نرم تقسیم می‌شوند.

• مهارت های نرم مهارت های رفتاری هستند یعنی آنچه انسان‌ها در طول زمان در حوزه ارتباطات می‌آموزند.

مثال مهارت‌های نرم: مهارت رهبری، مهارت ارتباطات، مهارت تفویض اختیار و دیگر.

• مهارت های سخت به مهارت‌های تخصصی می‌پردازد.

مثال مهارت سخت: رانندگی، نوشتن، دوچرخه سواری، تایپ کردن و غیره.

Ability به معنی توانمندی برای شایستگی

A ابتدای کلمه Ability به معنی توانمندی می‌باشد.

توانمندی‌ها قابلیت‌های درونی فرد هستند که کمک می‌کنند در مهارت و دانشی که باید کسب کند، سرعت داشته باشد. برای مثال کسی که توانمندی او داشتن هوش بالاست، سریع‌تر روش انجام یک کار تخصصی را یاد می‌گیرد یا کسی که توانمندی تحلیل بالایی دارد با سرعت بیشتری تحلیل گزارش‌ها را انجام می‌دهد.

توانمندی ها چه ویژگی هایی دارند؟

1. ذاتی هستند:  مثل توانایی بلند کردن اجسام، حرف زدن و دیدن.

2. یک استعداد درونی هستند:  مثل برونگرایی، همدلی و هوش.

3. به فرد کمک می‌کند تا فعالیت‌های ذهنی و فیزیکی را آسان تر انجام دهد:  مثل استعداد خواندن، برون گرایی، درون گرایی، استعداد یادگیری، استعداد حفظ کردن کلمات و غیره.

Behavior  به معنای رفتار

B ابتدای کلمه Behavior به معنای رفتار است.

رفتار به مجموعه واکنش‌های فرد در یک موقعیت خاص می‌گویند. برای مثال اگر شما در موقع رانندگی آرامش خود را در برابر رفتار بد سایر رانندگان حفظ می‌کنید، احتمالا دارای رفتار مدیریت خشم هستید.

رفتار دارای ویژگی های زیر می‌باشد:

1. رفتار قابل مشاهده است.

2. واکنش معمول فرد به یک موقعیت مشخص است.

3. به مرور زمان قابل یادگیری است اما زمان زیادی می‌برد.

در یک تقسیم‌بندی شایستگی‌ها در 5 گروه قرار می‌گیرند:

 شایستگی‌های شخصی نظیر قاطعیت، سرسختی، دانش، استقلال، خطرپذیری، صداقت، اعتبار شخصی و … .

 شایستگی‌های مدیریتی نظیر رهبری، توانمندسازی، تفکر استراتژیک، تفکر سیستمی، کنترل مدیریتی و … .

 شایستگی‌های تحلیلی نظیر تصمیم‌گیری، نوآوری، حل مسئله، یادگیری عملی، توجه به جزئیات و … .

 شایستگی‌های بین فردی نظیر صلاحیت‌های اجتماعی، تیم سازی و … .

 شایستگی‌های انگیزشی نظیر انعطاف‌پذیری، نتیجه‌گیری، ابتکار، تمرکز بر کیفیت و … .

به زبان ساده شایستگی یعنی اینکه کسی در انجام مهارت یا عملیاتی خاص توانایی یا تبحر کافی داشته باشد. حال این عملیات می‌تواند هر نوعی از مهارت (مانند معاشرت، ریاضیات کاربردی، سخنرانی و غیره) باشد.

در همه نقش‌های کاری حداقل برای یک مهارت خاص به حدی از شایستگی احتیاج داریم. 

شایستگی‌ها در واقع همان مهارت‌های لازم برای افزایش استانداردهای کیفی یا داشتن عملکردی بالا هستند. برای مثال مهندسی که در فصل زمستان در جنوبگان (قاره‌ای در قطب جنوب) کار می‌کند، نه تنها به مهارت‌های مهندسی احتیاج دارد، بلکه باید توانایی زندگی در شرایط سخت را نیز داشته باشد و بتواند برای مدتی طولانی تنها بماند.

شرکت‌های بزرگ اغلب برای فرایند استخدامشان از ابزار ها و فرایندهایی استفاده می‌کنند تا بتوانند براساس طیف وسیعی از انواع مدل شایستگی، افراد را گزینش کنند. در نتیجه افراد انتخاب‌ شده را براساس شایستگی‌ها و نوع شخصیتشان به نهادهایی که برایشان مناسب است منتقل می‌کنند و نقش‌هایی را به آنان می‌دهند که با مهارت‌هایشان سازگار باشد.

علاوه بر این شایستگی‌ها شغل‌محور و همچنین مهارت‌محور هستند. برای مثال یک برنامه‌نویس نرم‌افزار باید شایستگی‌های زبانی مربوط به این شغل را داشته باشد. بنابراین اگر تخصص در جاوا اسکریپت یکی از لازمه‌های این شغل به شمار بیاید، استخدام کسی که در کار با این نرم‌افزار مهارت نداشته باشد، برای شرکت مناسب نیست، مگر اینکه برنامه‌نویس توانایی یادگیری سریعی داشته باشد و بتواند خودش را با شغل وفق دهد.

خیلی از مشاغل مربوط به وب و نرم‌افزار، به دانش زبان‌های نرم‌افزاری متفاوتی احتیاج دارند. هر یک از این مهارت‌ها شایستگی به حساب می‌آیند که برای انجام فعالیت‌های روزانه آن شغل لازم و ضروری هستند. این مهارت‌ها مقتضیات اولیه این مشاغل به حساب می‌آیند و برای اینکه کسی بتواند در آن شغل‌ها پذیرفته شود باید حداقل صلاحیت لازم برای آن را داشته باشد. حال هر چه میزان بیشتر و طیف وسیع‌تری از این شایستگی‌های لازم  را در نظر بگیرید می‌توانید مدل شایستگی کامل‌تری ایجاد کنید.

شايستگی را مي توان در سه سطح از يكديگر متمايز كرد:

سطح فردی: اين سطح شامل دانش و مهارت های بالقوه، ظرفيت‌ها (قابليت ها) و صلاحيت‌های كاركنان است.

سطح سازمانی: شايستگی شامل روش ويژه‌ای در تركيب منابع گوناگون سازمان با يكديگر است. به عبارت ديگر، شايستگی شامل تركيب متقابل دانش و مهارت‌های كاركنان با ديگر منابع سازمان، مانند دانش سيستم ها، امور جاری، رويه‌ها و توليدات فناورانه است.

سطح راهبردی: منظور از شايستگی ها، ايجاد و حفظ برتری رقابت آميز از راه تركيب خاصی از دانش، مهارت ها، ساختارها، راهبردها و فرايندها است.

  مطالب مرتبط:  کوه یخی در شایستگی ها

مصادیق رفتاری در شایستگی‌ها